VAN DE SUPERMARKT TOT OP RESTAURANT: DEZE PRODUCTEN UIT BEZETTE PALESTIJNSE GEBIEDEN WORDEN BINNENKORT VERBODEN

Geproduceerd op de Westelijke Jordaanoever in een "Israëlische kolonie". Zo staat het op het etiket van een sesamreep van Achva, een Israëlisch bedrijf. In de rekken van Carrefour vind je de reep bij de wereldkeuken, naast producten uit Israël. 

Israël bezet sinds 1967 grote delen van de Westelijke Jordaanoever. Daarbij gebruiken Israëlische kolonisten vaak geweld tegen Palestijnen. Vorig jaar oordeelde het Internationaal Gerechtshof dat de aanwezigheid van Israël in de bezette Palestijnse gebieden onwettig is. 

Importverbod 

De federale regering besliste dinsdag om de import van producten uit de bezette Westelijke Jordaanoever te verbieden. Momenteel mogen de producten dus nog worden verkocht, tot de regels in wetten zijn gegoten. 

Carrefour wilde niet reageren op vragen over hun assortiment. De keten is al jaren het voorwerp van boycotacties omdat het bedrijf samenwerkt met een franchisenemer die vestigingen heeft in bezette Palestijnse gebieden. 

"Trotse Israëlische nederzetting"

Toch zal de importban waarschijnlijk weinig effect hebben op grote supermarkten als Carrefour. Op het eerste gezicht gaat het daar hoogstens om een handvol producten. Dat is anders bij bijvoorbeeld een speciaalzaak in Antwerpen, Ari's Kosher Wine. 

Die winkel verkoopt online heel wat wijnen uit de bezette gebieden. Volgens de site van de winkel gaat het om 137 wijnen uit de Westelijke Jordaanoever. Daarbij worden de wijnen online gepromoot als goederen uit een "trotse Israëlische nederzetting". Op dit moment mag dat voor alle duidelijkheid nog. Ook de Antwerpse speciaalzaak wilde niet reageren.

De ene druif is de andere niet 

De importban die de federale regering aankondigde, zal niet eenvoudig af te dwingen zijn. Dat illustreren ook enkele wijnen in de rekken van Delhaize. Die wijnen van het merk "Efrat" komen van een Israëlisch wijnbedrijf met de naam "Teperberg". 

Op de wijnflessen staat duidelijk dat het product is "geproduceerd in Israël". Maar volgens hun website heeft het wijnbedrijf ook wijngaarden in nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Volgens Delhaize komen de wijnen in hun rekken niet van die wijngaarden, maar uit wijngaarden van hetzelfde bedrijf die in Israël liggen. 

Dat controleren is uiteraard heel moeilijk, zegt ook Rikkert Horemans, beleidsmedewerker Israël-Palestina bij Broederlijk Delen. "Het is mogelijk dat druiven van wijngaarden op de Westelijke Jordaanoever vermengd worden met die van wijngaarden in Israël", zegt hij.

Verbieden bij twijfel 

Volgens het Agentschap voor Buitenlandse Handel van de federale overheid bedroeg de totale waarde van de import uit bezette gebieden vorig jaar 2,6 miljoen euro. Het zou vooral gaan om fruit en noten, waarvan de oorsprong moeilijk te achterhalen is. 

Het werkelijke importbedrag ligt dus waarschijnlijk iets hoger, maar producten worden niet altijd correct gelabeld. In 2019 voerde de denktank European Middle East Project bijvoorbeeld een onderzoek naar wijnen uit bezette gebieden die in ons land online verkocht werden. Veel van die wijnen werden gepresenteerd als wijnen uit Israël. Van de 502 wijnen uit de bezette gebieden die geanalyseerd werden, waren er 2 correct gelabeld. 

"In principe ligt de verplichting om correct te labelen bij de retailer, bij de verkoper", zegt Horemans. "Maar natuurlijk is het voor hen heel moeilijk om de oorsprong te achterhalen. Je zou bijvoorbeeld de douane de opdracht kunnen geven om strenger te gaan controleren op de import van dat soort wijnen en als beginsel aan te nemen dat bij twijfel zo'n product ons land niet binnenkomt", stelt hij voor. 

Golanhoogten tellen niet mee

Zelfs met juiste etikketten zal een importban niet alle producten uit bezette gebieden weren uit de Belgische winkelrekken. Dat komt omdat het invoerverbod niet geldt voor de bezette Golanhoogten. Dat bevestigt het kabinet van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés). 

De Golanhoogten worden door het grootste deel van de wereld beschouwd als Syrisch grondgebied, maar Israël heeft grote delen daarvan bezet. Ook in de rekken van Carrefour vind je momenteel producten die uit het gebied komen. 

Zo is er bijvoorbeeld Aunt Berta, een sinaasappelconfituur. Op het etiket staat duidelijk dat het gaat om een "product van de Golanhoogte". Er staat specifiek bij uit welke Israëlische nederzetting het product komt: Bnei Yehuda, in het zuiden van de Golanhoogten. 

Bezette wijn 

Maar ook op restaurant kom je wel eens wijnen tegen uit die Golanhoogten. Het Pannenhuis, een restaurant in Zandhoven, verkoopt die als een wijn uit Israël. "Het is gewoon een heel lekkere wijn, en ik werk er al jaren mee", zegt uitbater Sigrid Naedts. 

Klanten stellen er wel eens vragen over, zegt Naedts, maar zelf heeft ze de wijn zeker niet met een politieke reden op de kaart gezet. Dat de wijn niet uit Israël komt, maar uit Syrisch gebied dat is geannexeerd door Israël, maakt dan voor haar geen verschil. "Klanten zijn tevreden, dus we gaan onze kaart ook niet aanpassen."

2025-09-05T09:19:41Z